2008’de Dergilere Dair (S)özdüşümler

 

 

Afrodisyas Sanat: 2 yıldır 2 aylık aralıkla aydın’dan okuruna seslenen derginin yazıişleri müdürü Tahsin Şimşek, yayın yönetmeni Ahmet Zeki Muslu. Dergide Öner Yağcı, Tülay Akkoyun, Kemal Gündüzalp, Yelda Karataş, Ömer Dercan, Ali Dündar, Ahmet Günbaş, Şenay Ekin, Gülseren Engin, M. Mahzar Alphan, Filiz Gülmez, Osman Bolulu, Ahmet Uysal  yer alıyor. 9. sayıda 68’in 40.yılı bağlamında başta Turan Feyzioğlu olmak üzere kaleme alınan yazılar okunmalı.

Akatalpa: Ramis Dara’nın yayın yönetmenliğini yaptığı, ayda bir Bursa’dan okura seslenen dergi 108. sayısıyla yılı tamamladı. Dergi edebiyatımızın önemli ve etkili imzalarının şiirlerine yer veriyor. Editör yazısıyla edebiyat ortamına dair saptamalarını ve itirazlarını ifade eden Dara, bünyesine genç imzaları da katarak 8 yıl gibi bir sürede Akatalpa’yı genç kılmayı başardı. Tozan Alkan, Onur Caymaz, Utku Özmakas, Bengü Özsoy, Hakan Cem, Özlem Tezcan Dertsiz, Derya Çolpan, Ersan Erçelik, Asuman Susam, Murat Karacan, İhsan Tevfik, Baki Ayhan T., Ersun Çıplak ve Enis akın gibi ‘genç’ imzaların yanı sıra Oruç Aruoba, Güven Turan, Muuzaffer Kale, Refik Durbaş, İhsan Üren, Hulki Aktunç, Hüseyin Peker, Hilmi Haşal, Mehmet Sadık Kırımlı, Sina Akyol, Mehmet Mümtaz Tuzcu, Yusuf Alper, Mehmet Taner yer aldılar. Haluk Cengiz’in Fiske Fısıltıları edebiyat ortamımızın dedikodulu güncesini tutar gibi dikkatli ve her yerde olup bitenden haberdar bir izlenim çiziyor.  Akatalpa’da Tahir Abacı, Yılmaz Arslan, Cihan Oğuz, Tuncer Uçarol yazılarıyla düzenli gözüken imzalardı ve bu isimlere Utku Özmakas da katıldı. Bursa’dan şiirimize katkısı yadsınamayacak Akatalpa, Melil Elal’ı 12 Mart 2008’de kaybetmenin üzüntüsünü 100. sayısına taşıdı.

Akköy: Güven Pamukçu’nun 2 aylık aralıklarla Akköy’de (Didim) yayına hazırladığı derginin her sayısında önemli bir dosya çalışması yer alıyor. Ayten Mutlu, Güngör Gençay, Mehmet Hameş, Nejat Gacar, Fadık Oktay, Oğuz Özdem, Nihat Ateş, Salih Aydemir, Emel Güz, Levent Karataş, Arife Kalender, Ahmet Antmen, Berrin Taş yıl içinde imzalarına rastladığımız isimlerdi. 9 yıldır düzenli olarak okura ulaşan derginin 50. sayısı, Ayla Kutlu’ya ayrılan yazılardan oluşuyor.

Alaz: Emine Ömer’in yazıişleri müdürü, E. Mine Ömer’in yayın yönetmeni, Oğuz Tümbaş ve Mahzun Doğan’ın editörü olduğu Alaz’da Ahmet Günbaş, Hidayet Karakuş, Hülya Deniz Ünal, Fahrettin Koyuncu, Tuğrul Asi Balkar, Murat Karacan, İlker İşgören, Beste Sakallı, Betül Yazıcı, Mustafa Fırat, Can Ceylan, Gökben Derviş rastladığımız isimlerdi. Alaz’ın 6. sayısında Onur Caymaz’la Mine Ömer’in yaptığı söyleşi  yer alıyor. İki yıldır İzmir’den okuruna sesleniyor Alaz.

Alt başlığında belirttiği gibi salt bir edebiyat dergisi olmak gibi bir iddiası olmayan derginin her sayısı oldukça oylumlu ve kalabalık bir kadrodan oluşuyor. Taşrada yayınlanan diğer dergilerden belki de en önemli farkını yerel değerlere ve kültürüne önem verdiğini sayfalarına taşıyarak ifade ediyor.  Grafiti: Resimdeki şiir başlıklı sayıda konuya farklı açılardan yaklaşan Ahmet Tüzün, Hilmi Haşal, Altay Öktem, Mustafa Durak, İmren Çalışkan Tüzün, Deniz durukan, Enderemiroğlu, Betül Yazıcı, Ayten Mutlu yazılarıyla renk kattılar.

Aratos: Uğur Pişmanlık tarafından 5 yıldır iki aylık aralıkla Tarsus’tan okura seslenen dergide yerel ve kültürel değerler önde duruyor. Yavuz Yıldırım, Sinan Özbek, Adnan gümüş, Zehra Gül Aşkın, Ekrem Kahraman, Erhan Nalçacı, Ümit Aydınoğlu, Zeynep Karanlık, Erman Güney, Umut Yelkenci, Rehber Aydın, Tuncay Akdağ,  Aratos’ta ürünleriyle yer alıyor. Aratos bu yıl edebiyattan ziyade daha çok felsefeye ağırlık veren yazılardan oluştu. Dergide önceki yıllara göre daha çok akademik imza yer aldı. 

Arkadaş: Eskişehir’de bir grup genç şair yazar tarafından yayına hazırlanıyor.İlk sayısının kapağında “göğ ekini biçmiş gibi” dünyadan zamansız ayrılanların fotoğrafları var. Derginin editörlüğünü ve yayın kurulunu ‘arkadaşlar’ yapıyor. Bu kolektif anlayışın derginin içeriğine yansıdığını söyleyebiliriz. Arkadaş, siyası bir nosyonu olan az sayıdaki dergilerden biri. İkinci sayıda Sezai Sarıoğlu’nun “ Aşk Dediğin Haram Oldu Bildim” adlı metin Altıok ve Behçet Aysan’a –içeriden- ithaf edilmiş güzel bir şiir yer alıyor. Arkadaş kültür/ edebiyat /siyaset ortamımızdan, belli bir duruşu olan isimlere özel bir ilgi gösteriyor. İyi de yapıyor. Dergide şiir ve yazıları yeni yeni yayımlanan isimlerin yoğunluğu da dikkat çekiyor. Şakir Özüdoğru, Onur Akyıl gibi genç kuşak içinde dikkat çeken isimler de dergide yer alıyor.

AşkarSivas’ta İdris Ekinci’nin yayına hazırladığı, Aziz Mahmut ve Mahmut Öncel’in yayın kurulunu oluşturduğu Aşkar, yılı 6 sayıyla tamamladı.Bünyamin K.’nın şiiri dergide yayımlanan en sıkı şiirlerin başındaydı. Dergide Necati Demir, Aziz Mahmut Öncel, İlhan Kayhan, Zeynep Ülkü, Berat Demirci. Mehmet Raşit’in okuma notları başlıklı yazıları keyifle okunuyor.

Ay Vakti: Aralık sayısıyla 99. sayısına ulaşan Ay Vakti’nde, bir taraftan klasik şiire dair yazılar yer alırken, diğer taraftan modern şiire dair yazılar da yer alıyor. Dergide yer alan isimlerden bazıları: A. Vahap Akbaş, Recep Garip, Eyüp Azlal, Kibar Ayaydın… 97. sayda Arif ay’la yapılan söyleşi ( Söyleşen: Selami şimşek) ve 94-95. sayılarda Erdem Bayazıt dosyası öne çıkan çalışmalardı.

Az Edebiyat: Bu yıl okurla buluşan dergi, Kemalettin Bal’ın yazıişleri müdürlüğü ve Adem Turan, Hüseyn Kaya, Mesut Duran, Münir Çakmak, Mithat Tanrıkulu, Serhan Şimşek’in yayın kurulundan oluşuyor. Üç aylık periyotlarla Nazilli’de dolaşıma giren dergide Berat Demirci, Adem Turan, Yelda Karataş, Ali Sözer, Münire Danış, Kemal Bal, Filiz Bedük, Mustafa Oğuz, Nurettin Durman, Hasan Çağlayan, Mehmet Aycı, Ata Erat, Hüseyin Cahit Kesre  ve Münire Danış ürünleriyle yer aldılar. 2. sayıda Lale Müldür’le yapılan söyleşi keyifle okunuyordu.

Berfin Bahar: 14 yıldır İsmet Arslan yönetiminde yayına hazırlana dergi yılı 130. sayısıyla kapattı. Dergi her sayısında edebiyatımızın bir emekçisini kapağına taşıyarak ona dair yazılara yer veriyor.   Dergide Öner Yağcı, Turhan Feyizoğlu, Seyit Nezir, Bertan Onaran, Azizme Korkmazgil, Hande Sonsöz, Vecihi Timuroğlu, Yılmaz Dikbaş, Bülent Habora, Bedriye Korkankorkmaz, Muzaffer Dizman, Kadir İncesu, Tan Doğan,  Burhan Günel, Güngör Gençay, Ahmet Necdet, Mahir Ünlü sıkça rastladığımız isimler. Oktay Akbal’ın 85. yaş günü için hazırlanan (122. sayı)  ve  “68’in 40.yılı” başlıklı 129. sayı ile Cengiz Aytmatov üzerine yazılardan oluşan 125. sayı gözden kaçmamalı. Dergide şiirleriyle yer alanlar: Aziz Kemal Hızıroğlu, Zeki Karaaslan, Ahmet Duran, Leman Jülide K., Muhsin Salman, Ahmet Saracoğlu, Hüsam Kurt, Yılmaz Gruda, Hakan Sevin,  Yetkin Aröz, İdris Atmaca, Volkan Hacıoğlu, …

Beyaz Gemi: Müştehir karakaya yönetiminde Van’da yayımlanıyor. Derginin koordinatörü Vefa Taşdelen. Ayda bir düzenli olarak okurla buluşan dergide Alaatin Karaca, Müştehir Karakaya, Muhsin Macit, Said Coşar, Nurullah Ataş, Ömer Demirbağ, Serdar Harman, Zeki Taştan imzaları öne çıkıyor. Dergide şiirlerin yanı sıra birbirinden ilginç, zevkle okunan denemeler de yer alıyor.

Bir Nokta: Aylık olarak okura sunulan Bir Nokta’yı Şefik Memiş, Murat Aslan, Mürsel Sönmez, Murat Aslan’dan oluşan bir ekip yayına hazırlıyor. Dergide, Adem Yazıcı, Mahmut Avcı, Aslan Durmuş, Onur Özbekrem, Cemal Kılıç, Nurettin Durman, Mehmet Kurtoğlu, İbrahim Eryiğit, Fatih Kınalı, Sıddık Ertaş, Bedran Yoldaş, H. Ziya Taşkent, Özcan Ünlü, Aliye Akan yer alanlardan akılda kalanları.

Bireylikler: Kayseri’de iki aylık aralıklara çıkan Bireylikler; uslanmaz, iflah olmaz dergici, şair Halim Şafak tarafından yayına hazırlanıyor. Cesur ve sert söyleminden ödün vermeden pek çok şairin ve editörün içinde gezinen ifadeleri açıklıkla dile getiriyor. Yılı 23. sayısıyla kapatan Bireylikler’de Ali Koçak, Ezel Toprak, Korkut Kabapalamut, Petek İrdam, Ertuğrul Meşe, Muzaffer Kale, Yaprak Zihnioğlu, Reha Yünlüel, Ahmet Yılmaz, Şakir Özüdoğru, Mehmet Sadık Kırımlı, Sinan Özdemir, Osman Olmuş, Ali Toprak, Ozan Durmaz, Nefise Pınar, Nilcan Altay, Utku Yazıcı, Özgür Asan, Ozan Eren, Ümran Ersin, Sezgin Öndersever, Engin Akbaba, Sabah Kara, Oresay Özgür Doğan, Ercan Y. Yılmaz, Ahmet Gök, Gizem Malkoç, Bedriye Korkan Korkmaz dergide yer alan isimlerdi. Bireylikler’in 23. sayısı geçen yıl kaybettiğimiz İlhan Berk’e dair bir vefa niteliğindeki önemli yazılardan oluşuyor.  

Buruciye Edebiyat: Yayın yönetmeni: Alim yıldız. Sivas’ta yayına hazırlanıyor. Derginin her sayısında, kapank rengi değişse de, kapakta yer alan “ağaç”deseni yerinde duruyor. “Ağaç” okurları geleneğe bağlamada en güçlü sembollerden. Aynı zamanda bir medeniyet anlayışını da imliyor. Dergide muhafazakâr kesimin kültür ve edebiyat değerlerine dair yazılara geniş yer veriliyor. Derginin editörlüğünü Bilal Tırnakçı yapıyor. Yayın kurulu ise şu isimlerden mürekkep: Abdullah Altun, Ayyup Tanyıldız, Harun Ş. Taşar, İbrahim Yasak, M. Doğan Karacoşkun, Murat Kıral, Mustafa Pakoğlu, Necati Topçu. Dördüncü sayıda, Veysel Kemikli’nin “İki Veysel Yahut Aynadaki Kırılma”; Üçüncü sayıda, İhsan Tevfik’in, “Yahya Kemal ve Kaybolan Şehir”, birinci sayıda Dursun Ali Tökel’in “Kaynakları Açısından şiire Bakmak” adlı denemeleri önemli tespitler taşıyordu.

Değirmen: Derginin 16. sayısı ( Ekim-Kasım-Aralık) “Postmodernizm’e ayrılmış. Rüstem Budak’ın yayın yönetmenliğinde, Adapazarı’nda çıkan dergide şu imzalar öne çıkıyor: Mustafa Celep, Ali Öztürk, Mehmet Doğan, Mustafa Duran, Aydın Kırman, Sıtkı Karadeniz, Sebahattin Karakoç, Hasan Coşkun, İlyas Sucu, Haldun Günay, İsmail Avcı, Hamza Kaya, Said Coşar, Selim Gündüzalp, Murat Taş, Atilla Özer, Recep Aydın…Mustafa Duran’ın ‘Fazıl Hüsnü Dağlarca’ üzerine kaleme aldığı yazı dikkat çekiyor.

Dar Sokak: 2008’in yeni dergilerinden. İlk sayısını Ağustos 2008’de yayımlayan dergide söyleşiler öne çıkıyor. Üçüncü sayı Filistin şiirine ayrılmıştı.Musa Hawamdeh ( S.3), Halit Ebu Halit (S.3),Halid Derviş (S. 3) Abdüllatif El Mühenna( S.3)…4.sayıda Orhan Kahyaoğlu-  Şükrü Erbaş: “İki Şairden Şiire Çapraz Bakış”, 1. sayıda Arife Kalender’le, 4. sayıda Ayten Mutlu’yla yapılan söyleşiler öne çıkıyordu. 6. sayısını okuyucularına ulaştıran dergiyi Murat Altınöz çıkarıyor. Derginin künyesi şöyle: İmtiyaz sahibi Sevcan Altunöz, Editörü: Murat Altunöz, Yayın kurulu: Özcan Özgün, Faiz Cebiroğlu, Özhan Özgür. 5. sayı Antakyalı şair Süleyman Okay’a ayrılmıştır. Ferit Sürmeli, Adil Okay, Onur Aslan, Alper Akçam, A.Kadir Konuk gibi şair ve yazarlar yazıyor. Arap şairlerinin çevrilmiş şiirlerini de okuduğumuz dergi diğer tüm Anadolu dergileri gibi özveri ile çıkıyor. Murat Altunöz Ses gazetesinde çalışarak dergiyi ayakta tutuyor diyebiliriz.

Deliler Teknesi: Aydın Şimşek’in 2 aylık aralıkla okura sunduğu Dediler Teknesi yılı 12. sayısıyla tamamladı. Her sayı bir şairin şiirine açılan ‘Gümüş’ adlı bölüm arşivlik yazı ve belgelere yer verdi. Mahmut Temizyürek, Aydın Afacan, Selma Ağabeyoğlu ve Fergun Özelli bunlardan önde duranı idi. Dergide genç imzalar ve toplumcu gerçekçi şiir anlayışı önde tutan isimler yoğun olarak yer alıyor. 11. sayıda Hüseyin Atabaş’ın ‘Patoloji ve Şiir’  ve Ahmet Telli’nin Adnan Satıcı üzerine yazısı ile A. Galip’in Çiğdem Sezer’le yaptığı söyleşi ilgiyle okunmayı hak ediyor.

Deniz Suyu Kasesi: Uluer aydoğdu’nun 5 yıldır iki aylık aralıklarla İzmir’den okurla buluşturduğu dergi, yılı 36. sayısıyla tamamladı. Deniz Suyu Kasesi’nde Tuğrul Keskin, Emel İrtem, Hakan Savlı, Sina Akyol, Zeynep Uzunbay kapağa şiirleriyle taşınan isimlerdi. Dergide ismine ilk kez rastladığımız genç imzaları da görme olanağı bulduk: Elif Nuray, Dilek Demirdelen, Arzu Alır, Gökben Derviş, Betül Yegül. Derginin 33. sayısında Onur Behramoğlu’nun dilin sınırlarını zorlayarak bizi Romanya’ya götüren izlenimleri keyifli bir yolculuğun, bitmesini istememek üzerine nihayete ediyor. Derginin 31. sayısı, İzmirli şairlerin elyazısı dizelerinden oluşuyor.

Dergâh: Aylık aralıklarla Mustafa Kutlu yönetiminde okurla buluşan dergi, muhafazakâr kesimin önemli imzalarını bünyesinde barındırıyor. Özellikle şiir ve hikâyede belli bir düzeyden taviz vermiyor Dergâh. Dergide Zeynep Arkan, Furkan Çalışkan, Alper Gencer, Ercan Yılmaz, Cafer Keklikçi, Bülent Parlak, Emel Özkan…şiirleriyle yer alan isimler arasındaydı.  Kültür dünyamıza katkısı olan isimlerle yapılan “Orta Sayfa Sohbeti” adlı köşede 215. sayıda yönetmen Semih Kaplanoğlu ve 219. sayıda Furkan Çalışkan, Mustafa Akar, Ali Görkem Userin’le yapılan konuşmalar dikkat çekiciydi.

Derkenar: Dergide özellikle genç şair/yazarların ağırlığı dikkat çekiyor. Şiir üzerine yazılarda belli bir niteliği gözetiyor Derkenar. Bu yazılardan bazıları: Hüsrev Hatemi: Tapu Sicil Muhafızı (S. 20), Ali Görkem Userin: Şiirin Ömrü ve Şerhler (S. 20), Mustafa Akar: Toparlanın Gitmiyoruz! (S. 20), Furkan Çalışkan: Şiire Damıtılmış Hayat:İsmet Özel (S.20), Hüseyin Akın: Özel’likli Düşünceler ve İki Özel Kitap (S.20), Mustafa Akar: Doksan şiirinin İmkânları (S. 21), Hüseyin Akın: Dünyaya Kapı Aralığından Bakan Bir Şairin Fotoğrafı (s. 21). Derkenar, az sayıda şiire yer vermeyi sürdürdü.

Dize: Veysel Çolak’ın özverisiyle uzun yıllardır yayımlanan dize, yılı 158. sayısıyla kapattı. Aylık periyotlarla İzmir’den okura sunulan dergi, şiirimizin genç ve orta kuşağını bir arada tutuyor. Şiirin sorunlarını merkeze alan Dize’de, başta Veysel Çolak olmak üzere Melik Aşık, Atalay Saraç, Aydın Afacan, Soner Demirbaş, Uluer Aydoğdu, Seçil Özcan, Tuncer Uçarol dikkat çekici yazılar yazdı. Asuman Susam, Yusuf Alper, Tozan Alkan Ogün Kaymak, Betül Tarıman, Serap Erdoğan, Hüseyin Alemdar, İlker İşgören, Gülümser Çankaya, İrfan Yıldız, Perihan Baykal, Cengiz Şenol, Mustafa Ergin Kılıç, Zeki Karaaslan  şiirleriyle Dize’de yer alan imzalar arasındaydı.. Dize’nin 149. sayısında Veysel Çolak’ın önemli tespitleri içinde taşıyan “Dergiler” başlıklı yazısından bir bölüm: “ Özetle, çekirdek kadroları olan ideolojik ayrışmasını belirginleştirmiş, estetik kavrayışını oluşturmak üzere aranışlara girmiş ve bunun ürünlerini verebilmiş, insandan, onun geleceğinden yana; dünyayı anlamakla yetinmeyip, değiştirme sürecini de gündeminde tutan, geleneği diyalektik olarak dönüştürebilen dergilere hereksinim var.”

Edebiyat ve Eleştiri: Ahmet Yıldız’ın 1992’den beri okurla buluşturduğu derginin 100. sayısı merakla bekleniyor. Dergi edebiyat ve sosyal hayatta olup biten hemen her şeye dair itirazını editöryal bakışında dile getiriyor. Ahmet Yıldız on yılı aşkındır tek başına sırtladığı Edebiyat Eleştiri dergisinden dolayı keyifle okuduğumuz öykülerine ara verdi. Okura öykücülüğünü unutturacak kadar ara veren Yıldız’ın yeni öykülerini bekliyoruz. 97-98. sayıda Adalet Ağaoğlu ile yapılan söyleşi ve Veysel Çolak’ın “Birkaç Kuş Birkaç Anı” başlıklı şiiri mutlaka okunmalı.

Edebiyat Ortamı: Mustafa Aydoğan’ın yönetiminde bu yıl dolaşıma giren dergi, yılı 5. sayısıyla tamamladı. Dergide Arif Ay, Mustafa Aydoğan, Ali Emre, Mustafa Celep, Şaban Abak, Sadık Yalsızuçanlar, Erdal Çakır, Gökhan Özkan, Turan Karataş, Sedat Turan, Mehmet Aycı, İsmail Karakurt, İbrahim Tenekeci, Nermin Yazıcı, Elif Ebru Okyay, Hüseyin Kaya, Erdal Çakır ürünleriyle yer aldı. 2. sayıda Sadık Yalsızuçanlar’ın “Sezai Karakoç ve İrfâni Gelenek” başlıklı yazısı önemli tespitleri bünyesinde barındırıyor. Arif Ay’ın Dergiler Arasında’ki köşesinde, az sayıda dergiden bahsetse de dikkat çekici saptamalara yer alıyor…Edebiyat ortamı’nın ilk sayısında birbirinden güzel şiirler yer aldı.

Edebiyatta Üç Nokta: Cenk Gündoğdu’nun editörlüğünde yayımlanan dergi özel sayılara yer vermeyi sürdürdü. Bu yıl 90’lar üzerine tek sayı ile okurla buluşan dergi, konuya farklı bağlamlarda yaklaşan imzalardan oluştu. 90’ların şiir, edebiyat, sanat, sosyolojik ve kültürel olarak derin kazısını yapan sayıda dönemin şairleriyle yapılan söyleşiler bu yılların tanıklığının üstünden önemli tespitlerde bulunuyor. Serdar Koçak, Mustafa Köz, Metin Kaygalak, Altay Öktem, Ali Ayçil, Ömer Erdem, Cihan Oğuz konuşmalarında bu derin tanıklığı farklı yaklaşımlarıyla dillendiren isimlerdi. Hasan Bülent Kahraman, Enis Akın, Mahmut Temizyürek, Zeki Coşkun, Emel İrtem, Nemciye Alpay, Şimşek, Ahmet Bozkurt, Esra Dicle, Mehmet Sümer ve Mehmet Can Doğan değişik açılardan yaklaşan yazılarıyla dönemin özelliklerini ortaya koymaya çalıştılar. Dergi, 2000’li yılların genç şairlerine yer verme tutumunu ısrarla sürdürüyor: Gökçenur Ç., Selahattin Yolgiden, Derya Önder, Mustafa Atapay, Mehmet Erte, Azad Ziya Eren.

Esmer: 46. sayıyla yılı tamamlayan Esmer aylık olarak okurla buluşmayı sürdürdü. Dergi önceki yıllara göre ciddi bir irtifa kaybına uğradı. İsmail Beşikçi, Ahmet atlan, Engin Doğru, Metin Aktaş, Fırat Yavuz, Ahmet Özer, Baskın Oran, A. Hicri İzgören, Devvrim Barış, Sema Güler, Sibel Özbudun, Temel Demirer, Şükrü Aslan, Mesut Akcan, Pelin Batu, Dicle Coşkun ve Yelda Karataş rastladığımız isimlerdi. Edebiyat dergisi oma özelliğini kaybetmiş bir Esmer vardı bu yıl karşımızda.

Etken: Gülümser Çankaya’nın Alanya’dan yayına hazırladığı derginin, bu yıl iki sayısı okurla buluştu. Etken’de Ayten Mutlu, Özdemir İnce, Arife Kalender, Salih Aydemir, Mehmet Sadık Kırımlı şiirleriyle yer alıyor. 10. sayıda Kemal Özer’le yapılan söyleşi ve şairin şiiri tekrar tekrar okunmayı hak ediyor. Aynı sayıda İsmail Mert Başat, Celâl Soycan, Bâki Ayhan T., Salih Aydemir’in yazılarıyla yer aldığı ‘Şiir ve Metafizik’ adlı dosya, ilginç tespitler içeren yazılara yer veriyor.

Evrensel Kültür: 205. sayısıyla yılı kapatan Evrensel aylık aralıkla okuruna ulaşıyor. Dergi sosyalist gerçekçi anlayışı merkeze alan ürünlere yer veriyor. 199. sayıda Sennur Sezer’in     ’68’in kırkıncı yılı bağlamında kaleme aldığı ’68’in afişleri başlıklı yazı tanıklıklarını aktarması bakımından önem arz ediyor. Aynı sayıda Mustafa Köz’ün Rıfat Ilgaz şiirindeki toplumcu tema üzerine ve 203. sayıda Mahmut Temizyürek’in Leyla Erbil üzerine yazısı ilgiyle okunacak özellikler taşıyordu.  Derginin, ‘devrimler ve kültür’ adlı 197. sayısındaki dosya, sosyalist kültür üzerine önemli yazı ve incelemelerden oluşuyor. Evrensel Kültür günlük meseleleri sınıfsal bir bakış açısıyla değerlendiren ve yeni bir mümkünün olabilirliğini bize gösteren anlayışını hazırladığı dosyalarıyla gösterdi. Dergide; Ahmet Say, Ebru Moçoş, Eylem Yıldızer, Sennur Sezer, Adnan Özyalçıner, Metin Boran düzenli olarak yer alan isimler.

Eylül Hapishane:  Cezaevinden hayata açılan bir kapılardan biri Eylül Hapishane’nin M. Ali Varış yazıişleri müdürlüğünü yapıyor. Yurdun çeşitli yerlerinde bulunan cezaevlerindeki tutuklu ve yükümlülerin ürünlerinden oluşan dergide, Nuri Akalın, Murat Baştuğ, Yılmaz Demir, Devrim Türkmen, Erdener Demirer, Hüseyin Habip Taşkın, Hikmet Kale, Erdal Süsem, Hikmet Kale, Devrim Türkmen, Azat Mehmet Yamaç, Diyadin Turhan, Kemal Zengin, Metin Atmış, Baysal Demir, Serkan Kaya, Umut Binbir, Muzaffer Yılmaz, Bahadır Keleş, Yılmaz Avcı, Seza Nis Horuz, Erhan İnal, Fatma Yılmaz, Emin Fidancı, Mehmet Deste yer alan isimlerden bazıları.

Eylül: 2008 yılında dolaşıma giren dergilerden Eylül’ü Esra Kaya, Özlem Eraslan, Osman Er yayaına hazırlıyor. Adana’da hayat bulan dergide Nihat Ateş, Cumhur Yakut, Tülay bilgin, Kusey Tangüler, Aslı Togay, Faika Berat Pehlivan, Ali Murat Karademir, Orhan Ali, Hasan Hüseyin Gündüzalp, Sedat Memili, Ali Mesut Yavuz, Nuri Gündüzalp, ürünleriyle yer alıyor.

Fayrap: Bu yıl iki sayı (9 ve 10. sayılar) yayımlanan dergi Hakan Arslanbenzer editörlüğünde yayına hazırlanıyor; 9. sayıda yayımlanan ‘Camialaşmaya Karşı’ adlı dosya yer aldı. Fayrap’ta şu imzalar yer aldı: Ali Düz, Efe Murad, Murat Güzel, Ali Akyurt, Enis Akın, Esin Pervane, Ahmet Güntan, Murat Sözer, Hakan Arslanbenzer…

Gediz: Cumhuriyetin ilk yıllarında halkevlerinin yayın organı olan Gediz bu yıl Ahmet

Çakır’ın sorumlu yazıişleri müdürlüğü ve Halil Şahan, Hakkı Avan, Şükran Farımaz, Erşen akar, Mehmet Özcaylan’ın yayın kurulunu oluşturduğu bir ekiple okuruyla buluştu. Manisa’dan yayına hazırlanan Gediz’de Gökçenur Ç., Azad Ziya Eren, Onur Behramoğlu, Eray Karınca, Murat Dolgun, A. Hakan Boztaş, Sücaattin Erdem, Serkan Demir, Mehmet Beşeri, Olcay Özmen, Özgür Z., Fahrettin Koyuncu ürünleriyle yer alıyor.  Dergide geniş yer tutan yerel değerlere dair yazı ve incelemelerin yanı sıra edebiyatımızın önemli kalemlerinin ürünleri de yer alıyor.

Güney: İlyas Demir’in yönetiminde yayına hazırlanan dergide 3 aylı aralıkla okurla buluşuyor. Dergi, edebiyattan çok politik ve güncel konulara daha çok yer veriyor. Berkant Coşkun, Ercan Yılmaz, Ahmet Kahraman, Burcu Yılmaz, Anuş Pazarcıyan, Aydın Dere, Meray Ülgen, Serkan Ergin, Merve Kurban, Adil Okay, Mehtap Mutlu ve Sibel Öksüz ürünlerine rastladığımız isimlerdi.

Güney Rüzgârı: Antakya’da 13 yıldır çıkan bir dergi. Mehmet Ali Solak tarafından kişisel beceri ve özveri gücüyle Aralık 2008’de 111. sayısı çıktı. Yerel olaylar, haberler, edebiyat ve tarihçeye yer veren uzun soluklu bu dergi ülke sorunlarına da geniş yer veriyor. Mehmet Ali Solak sempatisiyle derginin çevresinde gönüllü kahramanlar ordusunu toplamayı başarmıştır. Sabahattin Yalkın, Kasım Yücel, Bülent Nakip, Arif Okay, Adil Okay, Müslüm Kabadayı, Burhan Günel, Süheyl Budak, Nurhan Sağlar, Salim Diyop, İhsan Miskioğlu, Muhsin Boz gibi yazar, şair ve araştırmacılar dergiye omuz veriyorlar.

Hariçten Gazel: Emrah İnan, Murat ali Seven, Dinçer Apaydın yayına hazırladı dergi Ankara’da okurla buluşuyor. Dergfi daha çok kalem alıştıran genç imzalarına ürünlerine yer veriyor. Melelek Avcı, Murat Sözer, Özlem Korucu, Enver Behim, Nurgül Ulu, Emrah İnan, Eren Taşkesen, Müge Şenöz, Ceren Can  dergideki imzalardı.

Hayâl: Üç aylık periyotla Ankara’da Özgen Kılıçarslan’nın yayına hazırladığı Hayal, 25. sayısını ‘Kitsch ve Şiire’ ayırdı. Dergide Veysel Çolak ,Bâki Ayhan T. ve Altay Öktem  şiirleriyle yer alıyor. Dergi belgeliği köşesi Hayâl’in en özgün ve anlamlı kısımlarından biri. 26. sayıda yer alan Şiir ve Eleştiri dosyası, şiir eleştirimize dair önemli saptamaları bünyesinde barındırıyor. İsmail Mert Başat, Mehmet Can Doğan ve Afşar Timuçin bu dosyada mutlaka okunması gereken imzalar.

Hece: 12 yıldır yayımlana dergi yılı 144. sayıyla kapattı. Hemen her sayısında bir konuyu kapağına taşıyan dergideki en ilgi çekici dosyalar: Çağdaş Filistin Şiiri (136), Edebiyat ve Deneysellik (141), Adalet Ağaoğlu (143). Dergide şiir ve yazılarıyla; Hayriye Ünal, Mustafa Şerif Onaran, Hüseyin Atlansoy, Ömer Aksoy, Ali K. Metin, Enis Akın, Ali Kozan,  Mehmet Sarsmaz, Mustafa Muharrem, Ali Galip Yener, Ahmet Yıldız, Celal Fedai, Ali Emre, Hüseyin Kır, Ahmet Bozkurt…143. sayıda Hayriye Ünal’ın Adalet Ağaoğlu ile yaptığı söyleşi Ağaoğlu’nun farklı türlerdeki verimliliklerinin gizli sokağına taşıyordu bizleri.. 2009 yılının ilk günleri İsrail’in Gazze’ye saldırısıyla başladı. Binlerce sivil halk sadece İsrail’in gövde gösterisi uğruna öldü. Ekranlarda Filistinli çocukların cesetleri bize utancımızı, insanlığımızı ve çaresizliğimizi hatırlattı. Hece 143’üncü sayısını bu bombalama olmadan önce süregiden savaş ortamının etkisiyle ‘Filistin’ şiirine ayırdı. Çağdaş Filistin şiirine ilişkin yazı ve şiirlerinden oluşan bu sayı mutlaka okunmalı.Ve saklanmalı.

Her Şeye Karşın: Ankara’da yayımlanan dergide farklı kuşaklardan pek çok isim yer alıyor. Dergide sıkça gördüğümüz isimlerden bazıları: Sıdık Akbayır, Aydan Yalçın, Şükran Aydın, Hande Dipligüneş, Aslı Durak, Dolunay Ünal,  Tarık Aslan, Mehmet Akif Ertaş, Ali Ekber Ataş…7. sayıda Bâki Ayhan T. ile yapılan söyleşi; Hüseyin Peker’in “Ergin Günçe Kadar Bir Çiçek” adlı denemesi öne çıkan çalışmalardı.

Heves: Ali Özgür Özkarcı, Mehmet Öztek ve Ömer Şişman’ın yayına hazırladığı Heves, yılı 5 sayıyla kapattı. Dergide Osman Konuk’un ‘Küllük’ adlı günlükleri keyifle okunuyor. 18. sayıda Ömer Şişman’ın Ahmet Güntan’la yaptığı söyleşi, Güntan şiirinin arka planına dair önemli ipuçları taşıyor. Ali K. Metin, Ergin Yıldızoğlu, Hayriye Ünal, Veysi Erdoğan, Utku Özmakas, Burak Acar, Gülce Başer, Merve Burma, Ersun Çıplak, Efe Murad, Tamer Gülbek, Biricik E. Doğan, Kemal Varol, Fahri Güllüoğlu dergide görünen imzalar arasında. 19. sayıda Birhan Keskin’le yapılan söyleşi okunmadan geçilmemeli.

Hürriyet Gösteri: Doğan Hızlan’ın yayın yönetmenliğinde, Hami Çağdaş’ın editörlüğünde mevsimlik aralıklarla okuruyla buluşan Gösteri, önceki yıllara göre edebiyata daha çok yer vermeye başladı. Dergi, kapağına taşıdığı şair ve yazarlara geniş yer vererek açılıyor. Farklı disiplinlere dair yazı ve eleştirilere de yer veren Gösteri, 295. sayısı ile yılı kapattı. Özellikle, 80’li yıllar şairleri ve sanatçılarının mecrası olan Gösteri, 90 ve 2000’li yılların şairlerine de önem veriyor. Bu yaklaşımıyla Gösteri, yeni kuşakları ve anlayışları göz ardı etmediğini ortaya koymuş oldu. Uzun yıllardır edebiyat ortamının dışında duran Erol Çankaya’nın 295. sayıdaki şiiri; Kemal Özer’le yapılan söyleşi ile Hasan Bülent Kahraman’la gerçekleştirilen konuşma okunmadan geçilmemeli. Dergide ayrıca Şairin Niyeti ve Okurun Niyeti başlıklı köşeyi hazırlayan Bâki Ayhan T.’nin yeni konukları merakla bekleniyor. 294. sayıda Ayhan Erbaş’ın kaleme aldığı Yahya Kemal üzerine polemik yaratan yazısı ile Semih Gümüş’le yapılan söyleşi ve Efe Duyan’ın yazısı atlanmamalı. Üç Nokta dergisinde başlayan 90’lı Yıllar özel sayısına yanıt niteliğindeki Metin Kaygalak ve Osman Çakmakçı’nın yazıları 294. sayıda yer alıyor.

İkindi Yazıları: İlyas Şanver’in genel yayın yönetmenliğini üstlendiği İkindi yazıları, bu yıl altı sayı yayımlandı. Bu sayılar, belli isimleri kapağına taşıdı.Mehmetd Âkif Ersoy,Necip Fazıl Kısakürek, Ahmet Hamdi Tanpınar, Fazıl Hüsnü Dağlarca. Dergide, şiir ve yazılarıyla yer alan isimler: Sedat Umran, Yakup Öztürk,  Cafer Keklikçi, Rasim Demirtaş, Ali Çakır, İlker Gören, Ümit aktaş, Hüseyin Kaya,  Mustafa Burak sezer, Sinan Yılmaz,Remzi Şimşek, Neslihan Tırlı, Ünsal Ünlü…İkindi Yazıları, Cumhuriyet sonrası edebiyatımızın önemli duraklarını işaret eden şairlere dair yeni okumaları gündeme getiriyor; bu yönüyle bellek tazelemiş de oluyor; genç şair ve yazarların yoğunluklu olarak yer aldığı İkindi Yazıları, periyodundan ve ısrarından şaşmadan yoluna devam ederse, edebiyat ortamımıza yeni isimler kazandıracak gibi görünüyor.

İle: Bu yıl yayınına son veren dergilerden biriydi İle. Yeni bir soluk getirmişti edebiyatımıza. 2008’i iki sayıyla kapadı. Dergide yer alan isimlerden bazıları: İsmail Mert Başat, Sina Akyol, Fergun Özelli, Arife Kalender, Yusuf Deniz, Aslıhan Tüylüoğlu, Kemal Gündüzalp, Atila Er, Ulus Fatih, Cemil Okyay…

İnsancıl: Berrin Taş’ın yazı işleri sorumlusu ve Cengiz Gündoğdu’nun yayın yönetmeni olduğu, aylık olarak yayına hazırlanan dergi, yılı 221. sayısıyla kapattı. Dergide Sibel Özbudun, Temel Demirer, Betül Çotuksöken’in farklı alanlarda dikkat çekici ürünleri yer alıyor. Cengiz Gündoğdu, Yıldız Güncesi köşesinde günlüklerini güncelliğin eleştirisi üzerinden sınıfsal bir yaklaşımla sürdürdü. Dergi, insancıl atölyesi öğrencilerinin çalışmalarına bu yıl da yer vermeyi sürdürdü.

İtaki: Murat Kuruş’un editörlüğünde dolaşıma giren derginin yanın kurulunda İsmet Emre, Salim Durukoğlu, Tahir Erdoğan Şahin, Yücel kayıran yer alıyor. Dergi felsefi edebiyatla buluşturma gayretini ele veren bir izlenim çiziyor. Ali Galip Yener, Sadık Yalsızuçanlar, İrfan Yıldız, Mehmet Sarsmaz, İsmet Emre, , Esma Şimşek, Afşar Timuçin, Metin Cengiz, Veysi Erdoğan dergide yer alan isimler arasındaydı.

İzdiham: Bu yıl yayın hayatına başlayan dergilerden…Genel Yayın Yönetmeni: Bülent Parlak. Üçüncü sayının kapak konusu: “Delilik”, başlık: “aklımız yok, deliremiyoruz”. Yer altı edebiyatına yeni bir bakış getiriyor ‘İzdiham’. Yer altını ‘aklayan’ bir yaklaşım. Dergide, Ahmet Can, Savaş Kayhan, Esra Elönü, Zeliha Yurdaer, Hakan Göksel, Selin Yankı, Bilal C., Şeyda D. Herdem, Bülent Parlak, Ahmet Çügen, Melek Avcı, Emine Şimşek…imzaları yer alıyor. İzdiham, konu ve üslûbuyla, yazının özgür sınırlarını yoklayan bir dergi.

Kar: iki ayda bir yayımlanan Kar dergisinin genel yayın yönetmenliğini Niyazi Yaşar yapıyor. Derginin ‘toplumcu’ bir çehresi olduğunu söyleyebiliriz. Rıfat Ilgaz’dan Metin Demirtaş’a kadar pek çok ustayı sayfalarında ağırlıyor. Kar, mizampajı ve tasarımıyla da özgün dergilerden biri. Derginin 16. sayısının dosya konusu ‘Gidenlerin Ardından’ başlığını taşıyor. 18. sayıda “Karikatür” sanatını gündemine alan Kar, şiir ve yazıları belli bir seviyenin üzerinde olan imzaların yanında gençlere de yer veriyor;hattâ eli, yeni yeni kalem tutanların ürünleri için Niyazi Yaşar’ın hazırladığı: ‘Fideler Diyor Ki / Fidanlar Diyor Ki’adlı bölüm, derginin ayırıcı vasıflarından biri. Derginin 15. sayısı ‘Rıfat Ilgaz’a ayrılmış. Kar, düzenli çıkışını koruyan az sayıdaki dergilerimizden biri.

Karagöz: Hakan Şarkdemir’in yönetiminde bu yıl 2 aylık aralıklarla dolaşıma giren dergilerden biri Karagöz. Derginin ilk sayısında “Genç Şaire Sorular” başlıklı Serkan Işın’ın hazırladığı dosya - çerçevesi dar tutulsa da- 2000’li yıllar şiiri için önemli saptamaları taşıyordu. İsmet Özel’le yapılan söyleşinin yer aldığı 2. sayıda Türk Şiirinin Tabuları başlıklı soruşturmada Ali Ayçil, Tarık Günersel, Osman Konuk, İbrahim Tenekeci, Ahmet Güntan, Enis Akın yer aldı. Konuya dair Ali Ayçil’in yaklaşımına kulak verecek olursak: “Modern Şiirin bütün dünyada bir ‘tabu’su yoktur. Bize bakalım. Hececiler, Garip Akımı, İkinci Yeni; şimdilerde epik şiir, çok sesli şiir… Farklı eğilimlere ve adlandırmalara açık bir şiir serüvenimiz olduğunu düşünüyorum.” Şiire dair önemli dosyaları ve tartışma konularını okurla paylaşan Karagöz’de Zeynep Arkan, Enes Özel, Evren Kuçlu, Hakan Şarkdemir, Oğuz Karataş, Murat Menteş, Yavuz Altınışık, Osman Özbahçe ve İsmet Özel ürünleriyle yer aldı. Karagöz ilk sayısında belirttiği iddiasının altında kalmayacak sayılarla, kendi üzerine kapanmayan bir anlayışla yoluna devam ediyor.

Karakalem: Altay Öktem’in editörlüğünde bu yıl yayın hayatına başlayan dergi yılı 7. sayıyla kapattı. Dergi kara şiirlere ve keskin yazılara yer verdi. Çoğu genç ve yeni imzalardan oluşan Karakalem, edebiyat sahamızda ıskalanmış, biraz da cür’et isteyen bir alanı kendine hedef kıldı. Derginin en belirgin taraflarından biri ‘kolektif’ ve samimi bir atmosfer havasında biçimleniyor olmasıydı. Ürünlerine ilk kez Karakalem’de rastladığımız pek çok yetenekli imzaya rastladık. Cesur ve atak bir dergiyle tanışmış olduk böylece. 1. sayısında Seray Şahiner’in yeraltı edebiyatına ilgi duyanlar ve yeraltı edebiyatın ne’liğini anlamak için sevecekleri önemli yazısı mutlaka okunmalı. Dergi söylemini görsellik ve tasarımıyla da tamamlıyor. Dergide;  Hüseyin peker, Hüseyin Alemdar, Deniz Durukan, Sinan Oruçoğlu’nun yanı sıra edebiyat dünyasına yeni yeni kalem alıştıran çok sayıda genç arkadaşımız ürünleriyle yer alıyor. Bu genç arkadaşlardan önde duranları hatırlatmak gerekirse: Caner Ocak , Ercan Özkan, Demet Han, Meltem Talan, Veysel Çolak*, Ece Ürkmez, Şirin Erdilek, Şirin İ. Kürşat Çetin. Karakalem edebiyat ortamımıza yeni bir soluk getirdi; umarız yoluna devam eder. (*Burada adı geçen Veysel Çolak, şair/eleştirmen, Dize dergisinin editörü Veysel Çolak’la isim benzerliği dışında bir ortaklık taşımıyor.)

Karayazı: Adana’da Cuma Duymaz ve Ersun Çıplak tarafından iki aylık aralıklarla okura sunulan dergi, farklılığı arama iddiasıyla yola koyulduğunu önsözünde belirtti. Ancak yıl içindeki sayıları bu “ iddia”yı zorlayacak kadar etkili değildi;  tartışma açıcıydı. Özellikle “Şiirin Deneyle İmtihanı” başlıklı 3. sayı, şiirdeki deney, deneydeki şiirin algılanmasına yardımcı olacak özellikler taşıyordu. Karayazı ‘alternatif’ bir yol haritası çıkartıyor önümüze. Bakalım önümüzdeki sayılarda hangi konulara odaklanacak. Karayazı, “Heves” dergisindeki şiir anlayışına da içerden eleştiriler getiriyor. Ve bu aralıkta bazı tartışmaların ortaya çıkmasına da sebep olduğunu söyleyebiliriz. Dergide yer alan isimlerden bazıları. Enis Akın, Cuma Duymaz, Ali Galip Yener, Feriz Şahin, Hakan Arslanbenzer, Bülent Keçeli, Hayriye Ünal, Altay Öktem, Osman Erkan…

Kent Kültürü: Samsun’da yayımlanıyor. Sahibi ve yazıişleri Müdürü: Nevzat onmuş. Editör: Ömer İdris Aydın. Dokuzuncu sayısının kapağında: “Şehre Şiir Gelir Dinle(nir)iz” yazıyor. Şaban Sağlık’ın “Bombalar ve şiirler” adlı denemesi zevkle okunuyor.

Kertenkele: Edebiyat ve Düşünce Dergisi.  Muammer Yavaş’8n yönetiminde; editörlüğünü Şermin Hüküm’ün yaptığı derginin ilk sayısı on yıl önce çıkmıştı. 13. sayıda (MayısTemmuz)

Keşke her şair, şekillendiği şehre bu mesafeden bakabilmeyi başarabilse.

Kısa bir zaman önce, talihsiz bir kaza sonucu, aramızdan ayrılan şair Muhammet Eroğlu, şiirleriyle dergide yer almayı sürdürüyor. Dergide yer alan isimlerden bazıları: Selçuk Küpçük, Murat Şahin, Orhan Tepebaşı, Ezra Cenker, İshak Koç, Mustafa Celep, Serdar Akdağ, Adnan Duran, Ali Rıza Güç, Mustafa İjaz, Ahmet Çiçek, C. Ali Ahmet, Muhammet Hüküm, Yaşar Salkım…Kertenkele, belli bir düzeyin üzerinde şiir ve yazılara yer vermekten ödün vermiyor.

Kıyı: 200. sayıyı aşmış birkaç dergiden biri Kıyı. Ahmet Özer yönetiminde hazırlanıyor.En dikkat çekici, kadim bölümlerinden biri: “Atardamar”. Bu bölümde Türk edebiyat ve kültür sahasında halka mal olmuş bir isim merkeze alınıyor. Fazıl Hüsnü dağlarca (Sayı: 201), Bedrettin Cömert (Sayı: 203). Şiirlerin yanı sıra, deneme, kitap tanıtımları da ilgiyle okunuyor. Farklı kuşaklardan şairlerin şiirlerine yer veren Kıyı’da ‘dergilerden’ bölümü de önemli bir işlev görüyor. Dergide ürünleriyle öne çıkan bazı isimler: Ahmet Özer, Fahrettin Demir, İbrahim Dizman, Ali Mustafa, Hasan Akarsu, Bedrettin Aykın, Emel Koşar…

Kitap-lık: Murat Yalçın editörlüğünde aylık periyotlar halinde okurla buluşan kitap-lık, yılı 122. sayısıyla kapattı. Kitap-lık önceki yılların aksine bir edebiyat dergisi görünümünden çok şiirin sorunlarına dair dosya konularıyla dikkat çekti bu yıl. Oktay Rifat, Yahya Kemal bunların en dikkat çekici sayılarıydı. Önceki yıllara oranla daha çok genç isme yer veren kitap-lık’ta Elif Sofya, Ali Ayçil, Gonca Özmen, Ahmet Bozkurt, Emrah Altınok, Bülent Keçeli, Bünyamin K., Bâki Ayhan T., Azad Ziya Eren, Fahri Güllüoğlu, Ahmet Çakmak, Murat Üstübal bu genç isimlerden akılda kalanlardı. 121. sayıda Frankfurt kitap fuarının açılış konuşmasını yapan Gülten Akın’ın metni, 119. sayıda Mehmet Rifat’ın Oktay Rifat’a dair yazısı, yılın önde duran çalışmalarıydı. Pek çok editörün dergide editoryal bakışı yansıtan yazı kaleme almadığı bir zamanda Murat Yalçın’ın aylık bir dergide bunu ısrarla sürdürüyor olması, bizce önemli ve anlamlı.

Koridor: Özge Yalçın, Petek İrdam, Volkan Şenkal’ın yayın kurulunu oluşturduğu ve editörlüğünü Levent Özbek’in yaptığı dergi, mevsimlik olarak okurla buluşuyor. Edebiyatın farklı türlerine yer veren Koridor’da Hamdi Özyurt, Kemal Gündüzalp, Tan Doğan, Burak Tokcan, Necati Albayrak, Levent Özbek, Özgür Ozan, Caner Ocak şiirleriyle yer alıyor. Didem Arıkan’ın 6. sayıda yer alan ‘Zeki Demirkubuz Sinemasında Varoluşçu Öğeler’ başlıklı yazısı ilgiyle okunmayı hak ediyordu. Toprak Işık’ın 7. sayıdaki öyküsü ve Hanife Çaylak’ın Tolstoy çevirisi okunmadan geçilmemesi gereken ürünler arasındaydı.

Kritik: Bu yıl edebiyat dünyasına merhaba diyen dergilerden biri de Kritik, 6 aylık edebiyat eleştiri alt başlığıyla okurunu selamladı. İlk sayısında yeni tarihselliği irdeleyen dergiyi VennAjans (Murat Karakus) okurla buluşturuyor. Fatih Altuğ’un editörlüğünü yaptığı Kritik’in yayın kurulunda Berat Açıl, Ahmet Sait Akçay, Pelin Aslan, Deniz Aktan, Ayşe Öykü İş, Çiğdem Kurt, Selçuk Orhan, Seher Özkök, Veysel Öztürk, Gülşah Taşkın, Mehmet Fatih Uslu bulunuyor. Yıl bitimine doğru yayımlanan ikinci sayı Tanzimat’a ayrılmış yazı ve incelemelerden oluşuyor. Kritik eleştiri sahamızı zenginleştiren bir dergi olarak yayın hayatımıza girdi, ömrü uzun olsun.

Kuşak Edebiyat:  Genel yayın yönetmenliğini İsmail Cem Doğru’nun yaptığı derginin yayın kurulunu: Sedef Ünal, Ayhan Şahin, Onur Akyıl, Volkan Hacıoğlu, Mustafa Ergin Kılıç, İsmail Cem Doğru oluşturuyor. İlk sayıda Ayşe Nalân,  Ozan Öztepe, Ayhan Şahin, Abdullah Şevki, Onur Akyıl, Mutsa Ergin Kılıç, İsmail Cem Doğru imzaları öne çıkıyor; fakat derginin- geçen yıl yayımlanan dergilerdeki şiir üzerine çeviri yazılar da dahil- en güzel metni, Volkan Hacıoğlu’nun R. W. Emerson’dan çevirdiği “Şair” adlı şiir ve yazıydı, dersek abartmış olmayız.

Kuşluk Vakti: Fatma Zehra’nın editörlüğünde yayımlanan derginin yazı işleri sorumlusu Salih Güzel. Kuşluk Vakti, Manisa’da yayına hazırlanıyor. Derginin beşinci sayısında Yusuf Kaplan’ın “Medeniyet, Şiir ve Modern ‘Türk’ Şiiri” adlı yazısı pek çok eksiği, yanlış tespiti içerisinde barındırmasına rağmen cesur bir yazı. Kuşluk vakti’nde Abdullah Harmancı, Musa Güner, Mustafa Uçurum,Nihat Dağlı, Fatma Zehra,  Mustafa Oğuz, Âdem Turan, Hüseyin Rahmi Göktaş isimleri yer alıyor.

Lacivert: Aysu Erden, Ayşegül Tercan, Feyziye Alper, Fulya Bayraktar, Orkun Levent Boya, Sofya Kurban, Tümay Çobanoğlu’ın yayın kurulunu oluşturduğu Lacivert, 2 aylık aralıklarla üç yıldır dolaşımda. Yılı 24. sayısıyla kapatan Lacivert’in her sayısında, kapağına taşıdığı söyleşi ve dosya konusu yer alıyor. Bu çalışmalardan 23. sayıda Yaşar Kemal üzerine Adnan Binyazar, Aysu Erden, Hayri K. Yetik , Lütfiye Aydın, Osman Şahin, Zafer Doruk; 21. sayıda Hasan Ali Toptaş üzerine Sofya Kurban, Sadık Aslankara, Alper Akçam, Aysun Sezer, Gülay Talaslı; 24. sayıda Adalet Ağaoğlu üzerine Hilal Dündar, Serhat Ulağlı, Güner Arslan, Tülay Akkoyun, Nur Figen Feslioğlu yazılarıyla yer aldı. Tümay Çobanoğlu’nun 24. sayıda Mahmut Temizyürek ile yaptığı söyleşi ve Temizyürek’in Canını Yol Edip Gider At başlıklı şiiri öne çıkıyor. Lacivert’te birbirinden sıcak, samimi öyküleri okuma şansı da buluyorsunuz. Şiir ve öyküyü birbirine ezdirmeden yürüyen dergide kolektif bir birliktelik var. Çıkış düzenini sarsmayan, kararlılıkla yoluna devam eden dergiler arasında Lacivert.

Mahfil: 2008’in ilk günlerinde Osman Çakmakçı ve Ömer Şişman’ın katkılarıyla dolaşıma giren Mahfil, alt başlığında belirttiği üzere geleneksel şiirden koparak başka bir yerde buluşmanın, toplanmanın mecrası oldu. Ahmet Güntan’ın ‘Şiirin Derinleşmeye İhtiyacı Var’ başlıklı şiirsel metni, Mahfil’in bildirisi niteliğindeydi. Haftalık periyotla tek yaprak biçiminde yayımlanan dergide Elif Sofya, Tamer Gülbek, Murat Üstübal, Hilmi Tezgör, Osman Konuk, Burak Acar, Seyhan Erözçelik, Birhan Keskin ,Eren Safi, Tarık Günersel, Ömer Aygün, Emrah Altınok, Cem Uzungüneş, Hakan Arslanbenzer, Sadık Yaşar, Bülent Keçeli, Levent Yılmaz… ürünleriyle gözüken isimler arasındaydı. 25. sayıda Cem Uzungüneş’in “Bir Manifesto Parodisi” başlıklı yazısına kulak verelim: “Hızla parlayan deneysel atılımların çoğu ofsaytta şuan, yani çoğu sönecek, bu kesin.” 2000’li yıllarda yayımlanan dergilerin poetikasızlığına ve kadrosuzluğuna; bir dönemin, bir anlayışın ve yönelimin bir arada olmayışına eleştirel yaklaşan ve Mahfil’in 1. sayısında yayımlanan Güntan’ın yazısı, bu bağlamda önem arz ediyor. Mahfil’den önce Osman Çakmakçı ayrıldı. Dergi bir müddet sonra kapandı. Türkiye’de, edebiyat sahasında, ilk kez denenen haftalık dergi, bir tecrübe olarak da dikkate değer girişimdi.

Mahsus Mahal: Aytekin Yılmaz’ın özverisiyle 2 yıldır dolaşımda olan dergi içerden gelen seslerin okura ulaşması için nitelikli bir edebi mecra  oluşturuyor. Dergide farklı yerlerde cezaevlerinde bulunan hemen her biri fikir suçlusu olan isimlerin ürünlerinin yanı sıra edebiyatımızn önemli kalemleri de yer alıyor. Yavuz Kardaşlar, Neşe Yaşin, Gürsel Karaslan, Aydın Engin, Özlem N. Yılmaz, İlyas Doğan, Fermani Çetin, Ahmet Ümit, Sezer Ateş Ayvaz, Sezai Sarıoğlu, Sennur Sezer, Mehmet Ercan burada yer alan imzalardan bazıları. Mahsus Mahal’in 6. sayısında Haydar Ergülen’in genç yaşta intihar ederek yaşamına son veren şair Zafer Ekin Karabay’e dair yazdığı yazı bir hüznün mumdan heykeli gibi içimize damlıyor… İçerde düşünen, okuyan ve yazan insanlara bir havalandırma kadar anlamlı ve iyi gelecek Mahsus Mahal’i yaşatalım…

Makâlât: Dinçer Ateş’in Samsun’da yayaına hazırladığı derginin yayın koordinatörü Sıddık Akbayır, danışma gurubu Şaban Sağlık, Dursun Ali Tökel, Şahin Köktürk’ten oluşuyor. Samsun’dan okura seslenen Makâlât’ta Merve Nur Sağlık, Yağmur Okur, Mustafa Raşit Karadağ, Furkan Aras, Ümit Apaydın, Hüseyin Bolat,  Beyda Kırcı yer aldı.

Mavi Liman: Şair Erol Özyiğit’in her sayısını bir şaire ithaf ederek postaladığı Mavi Liman iki aylık aralıklarla 3 yıldır okurla buluşuyor. Renkli zarflerın içlerinde renkli kağıtlarda katlanan okurunu bekleyen dergide, Ahmet Ada, Aziz Kemal Hızıroğlu, Nesrin Kültür Kiraz, Mustafa Ergin Kılıç, İdris Atmaca, Yavuz Özdem, Bedirhan toprak, Kaan Koç, Ferhad gülsün, Adil İzci, Betül Tarıman, Adil İzci, Özgür Özmeral yer alıyor.

Mavi Yeşil: Rize’den okura seslenen dergide İsmail Aykanat, Nadir Aşçı, Ahmet Yılmaz Tuncer, Emel Çolak, Yunus Emre Ayvaz, Hasan Öztürk, Ali Göçer, Selami Şavklıyıldız, Abdullah Şanal, İlker Arslan yer alıyor. Derginin 54. sayısında Samet Aktaş’ın Tutsak Yüreğim adlı şiiri yer alıyor.

Merdiven Şiir:  15. sayısıyla bu yıl yayın hayatına son veren Merdiven’in yazıişleri müdürü Mehtap Ural, yayın yönetmeni Ali Ural, editörü Celâl Fedai. Modern Şiirin Ustaları adlı bölüm Oktay Rifat ve Turgut Uyar’a ayrılmış. Murat Batmankaya ve Nilay Özer’in konuya dair atlanmaması gereken yazıları yer alıyor. Bâki Ayhan T.’nin şiiriyle açılana Merdiven’de Fırat Uğurlu, İlyaz Birgül, Emrah P., Hüseyin Karaca, Baran Çaçan, Abdullah Sesler, Mehmet Sabri Genç, Yunus Koray aklımızda kalan imzalardı. Modern Şiirin Ustaları adlı bölümde yer alan yazıların tamamlanarak bir kitap biçiminde okurun karşısında olması bu çabayı daha anlamlı kılacaktır, diye düşünüyoruz.

Mesele: Aylık aralıklarla okura sunulan Melse yılı 24. sayısıyla tamamladı. Her sayısında kapağa taşıdığı bir isimle güncel-politik meseleler üzerine söyleşi yapan Mesele, bu alanda yer alan boşluğu eleştirel çalışmalara yer vermesiyle doldurdu. Osman Akınhay’ın editörlüğünde hazırlanan dergi, günlük siyasete ve verili duruma politik bir bakış açısıyla yaklaşıyor. Hemen her durumda öteki olanın öncelendiği Mesele’de edebiyatın eksikliği hissediliyor. Derginin her sayısında günlük hayatın ritmi, farklı bakış açıları ve disiplinlerin gözünden ele alınıyor. 24. sayıda Tarık Ali ile Osman Akınhay ve Stefo Benlisoy’un yaptığı söyleşi ABD’nin Ortadoğu politikası, Irak Savaşı ve Ortadoğu halklarının anlaşılmasına dair önemli tespitleri içinde barındırıyordu. 21. sayıda Fethi Naci’ye dair yazılan yazılar önemli bir vefâ örneğiydi. Mesele’de “Benim Yazarım” adlı köşe, günümüz edebiyatçılarının önemsediği başat yazarların yazın hayatındaki yeri ve önemini ifade etmesi bakımından önem arz ediyor. 15. sayıda Haydar Ergülen’in Mehmet H. Doğan üzerine yazısı ve Gülnur Acar-Savran’la Berat Günçıkan-Hande Öğüt’ün yaptığı söyleşi ile Ahmet Oktay’ın “Komünizmi Yeniden Savunmak” başlıklı yazısı ilgiyi hak ediyor. “Kırk Yıl Sonra 1968” üst başlığıyla yayımlanan 17. sayı 68 kuşağının ve dönemin siyasal-sosyal ortamının anlaşılması için önemli bir kapı aralıyor. 22. sayıda Ertuğrul Kürkçü ile solun bugünkü durumu ve ihtiyacının başlığa alındığı Osman Akınhay-Foti Benlisoy’un yaptığı söyleşi ve Hande Öğüt’ün Kafka’ya dair yazısı dikkat çekici tespitleri barındırıyor.

Mor Taka: Şiir ve Kent Kültürü alt başlığıyla yayımlanan Mortaka yılı 10. sayısıyla kapattı.Derginin yayın yönetmenliğini Yaşar Bedri üstleniyor. Şiir ve dilbilim sayısında  Mustafa Fırat, Berna Olgaç, Sina Akyol, Galip, Kemal Bulut, Mustafa Emre, Nurduran Duman, Betül Yazıcı, H. Avni Cinozoğlu, H. Hüsrevşahi, Özgür Boz, Şener Aksu, Mehmet  Yalçın yer alan isimlerden bazılarıydı.Mor Taka’da birbirinden ilginç söyleşiler yayımlandı; bu söyleşilerden bazıları: Gülten Akın (S.9), Kemal Özer (S. 11), Vural Bahadır Bayrıl (S. 11). Dergide öne çıkan diğer imzalar: Mustafa Durak, Ayten Mutlu, Hasan Aktaş, Hasan Akarsu…

Mühür: Mustafa Fırat’ın iki aylık aralıklarla yayına hazırladığı dergide Ahmet Ada, Adiz İzci, Yüksel Andız, Aziz Kemal Hızıroğlu, Ogün Kaymak, Ahmet Günbaş, M. Mahzun Doğan, Salih Aydemir, Erkan Kara, Serap Erdoğan, Celâl Fedai, Betül Yazıcı, S. Aylin Antmen, Ozan Öztepe, Okan Alay’ın yanı sıra pek çok imza yer alıyor. Yıllıklar üzerine Levent Can müstear ismiyle verilen yazı,  yıl içinde yayımlanan şiire dair çalışmaları, çelişkili örnek ve tespitlerle tartıya vuruyordu. 18. sayıda Bâki Asıltürk’le yapılan söyleşi, 2000’li yıllar Türk şiiri ve günümüz dergilerine dair kuşatıcı bilgiler taşıyordu. Mühür’de farklı şiir anlayışlarına sahip pek çok imza yer alıyor.

No Edebiyat: Turgay Kantürk’ün yayın yönetmeni, Enver Topaloğlu’nun yayın koordinatörlüğünü üstlendiği dergide küçük İskender, Celal Özcan, Mustafa Köz, Mine Söğüt, Jale Sancak, Emel İrtem, Yılmaz Arslan, Mustafa Atapay, Ersan Erçelik, Levent Karataş, Eren Akay, Göksel Pejmezci, Deniz Dengiz, Bensu Kaya, İlhanTülman ürünleriyle yer alıyordu. Öykü ve şiirin bir arada etkileyici desenler eşliğinde okura sunulduğu No’da genç imzaların ağırlığı dikkat çekiyor. Derginin tasarımı Savaş Çekiç imzasını taşıyor.

Onaltıkırkbeş: Bursa’da yayımlanıyor; yayın yönetmeni: Metin Güven. Dergide Metin Güven’in yazıları öne çıkıyor. Emel İrtem’in ‘Mardin’den gönderdiği günlüğü zevkle okunuyor. Dergide, Perihan Baykal, Nevzat Çalıkuşu, Betül Yazıcı, Erdal Ateş, Önder Adalı imzaları da yer alıyor. 20. sayıda ‘Hüseyin Ferhad’la yapılan söyleşi ilgiyle okunuyor.23. sayıda Fatih Yavuz Çiçek’in “Şiir ve Sivil İtaatsizlik” adlı denemesi de ilginç yaklaşımlar barındırıyordu.    

Özgür Edebiyat: Yayın kurulunu Adnan Özer, Atilla Birkiye, Metin Celâl, Tuğrul Tanyol’un; yayın koordinatörlüğünü Zerrin Yılmaz’ın yaptığı, iki ayda bir okurla buluşan dergi yılı 12. sayısıyla tamamladı. Geçen yıl yayın hayatına başlayan Özgür Edebiyat, şiire ve edebiyata yaklaşımıyla dikkatleri üzerine çekti ve edebiyatımızda önemli bir boşluğu doldurdu. Farklı kuşaklardan isimleri ve edebiyatın farklı türlerini bünyesinde barındıran dergide Bâki Asıltürk’ün hazırladığı diyalojik okuma köşesi ilgiyle okunuyor. Sivas katliamının 15. yılı bağlamında dergi, Temmuz-Ağustos (10) sayısında, burada kaybettiğimiz şairlerimizin şiirlerine ve Sivas’a dair yazılara yer ayrıldı. Dergide genç imzalardan Onur Caymaz, Yusuf Uğur Uğurel, Ceyhun Tuna, Nilay Özer, Selahattin Yolgiden, Hasip Bingöl, Mehmet Çakır, Ozan Öztepe, Veysi Erdoğan, Ercan Özkan, Derya Çolpan, Olcay Özmen, Bâki Ayhan T. ve Cenk Gündoğdu şiirleriyle yer alıyor. Özdemir İnce’nin ‘Kırlangıcın Okuma Uçuşu’ adlı köşesi ilgiyle okunuyor. Derginin bir özelliği de, bir şairden ya uzun bir şiire yer vermesi ya da –uzun değilse- birden çok şiire yer açması…

Patika: Üç ayda bir okurla buluşan Patika’nın yayın kurulu Ali Yıldız, Ertuğrul Özüaydın, Esin Erolan, Mustafa Ergin Kılıç’tan oluşuyor. Dergi, edebiyatın farklı türlerini bir arada sunuyor: sinema, deneme, çeviri şiir, öykü, gezi, araştırma-derleme ve şiir. Aziz Kemal Hızıroğlu, Ertuğrul Özüaydın, Betül Tarıman, Mustafa Ergin Kılıç,  Hülya Deniz Ünal, Metin Cengiz, Selami Karabulut, dergide şiirleriyle yer alan isimlerden bazıları. Derginin 62. sayısı, ‘şiir adları’nı dosya konusu olarak belirlemiş. Unuttuğumuz pek çok şiir kitabı adı da bu vesileyle dikkatimize sunulmuş oldu.

Rüzgâr: Bu yıl yedinci sayısını yayımlayan Rüzgâr’ın isim annesi Eren Aysan, hazırlayan Murat Koçak. Derginin arka kapağında Ahmet Erhan’ın Murat Koçak’ın dergi serüvenini çağrıştıran ‘Göçebe Yürek’ isimli çarpıcı şiiri yer alıyor. Rüzgâr desteklenmesi, yaşatılması gereken bir dergi. Rüzgâr’da kalabalık bir ekip yazı ve şiirleriyle bizi karşılıyor: Ali Püsküllüoğlu, Melike As, Eren aysan, Hüseyin Alemdar, Sennur Sezer, Neslihan Yalman, Enver Topaloğlu, Mine Şirin, Yusuf Eradam, Ceren soylu, M. Mahzun Doğan, Elif Gürbüz, Ahmet Savaş, Gültekin Emre, Altay Öktem, a. Hicri İzgören, Yılmaz Onay, Şakir Özüdoğru, Beril Banger. Farklı kuşaktan pek çok ismi güvertesinde barındıran Rüzgâr bir vefa örneğini de Cenk Koyuncu’ya dair ayırdığı sayfalarıyla gösteriyor.

Sanat Cephesi: Efe Duyan’ın editörlüğünde aylık periyotlarla okurla buluşan dergi, politik olanı edebiyatın önüne koyduğu için bir edebiyat dergisinden çok güncel-politik eleştiri dergisi görünümünde. Derginin 29-30 ve 31. sayıları bu genel eğilimi kıracak içeriği taşıyordu. Nesnelliğe dair kuşkuları bünyesinde barındırsa da 2000’li yıllar şiirinin anlaşılmasında katkısı yadsınamayacak iki sayıyı (29-30) Derya Önder-Efe Duyan hazırladı. Bu sayılara pek çok şair şiir ve yazılarıyla katıldı. Şairlerin birbirlerinin şiirlerini, oylumlu bir yazıyla değerlendirdiği 29 ve 30. sayılar önemliydi. Dergide güncel meseleler, politik bir bakış açısıyla ele alınıyor. 2009 yılında daha çok edebiyatın yer alacağını umduğumuz Sanat Cephesi yoluna edebiyat ağırlıklı sayılarla devam ediyor.

Serseri: İki ayda bir çıkan, ücretsiz edebiyat yayını. Abdüssamet Bilgili- Recep Kılınçarslan editörlüğünde yayımlanıyor. Dergide Muhammet Cemal Ünal, Macit Şehra, Mehmet Sait Çakar imzalarına ait şiirler de yer alıyor.

Sınırda: Hüsamettin Çetinkaya’nın üç ayda bir okurla buluşturduğu dergi, İzmir’de yayına hazırlanıyor. Dergi, alt başlığında belirttiği üzere ‘Edebiyat-Yaşam-Eleştiri’ üzerine yazılara yer veriyor. Sınırda, farklı disiplinlere dair yazıları merkezine alıyor. Ahmet Bozkurt, Savaş Çetinkaya, Hüseyin Köse, Sinan Yeniceli, Bayram Balcı, Asuman Susam, Mustafa Özcan Soylu, Orhan Çetinbilek, Süleyman Yılmaz Bulduruç, Serhan Evyapan,  Çağdaş Çetinkaya dikkat çekici yazılarıyla Sınırda’da yer alan imzalar. Derginin 11. sayısında yer alan Ahmet Gögercin’in Marguerite Duras’a dair yazı ve çevirisi ile Hüsamettin Çetinkaya’nın Barthes çevirisi önemliydi.

Sincan İstasyonu: Aylık aralıklarla Abdülkadir Budak’ın yönetiminde yayınlanan dergi, yılı 16. sayısıyla tamamladı. Şiirin sorunlarını merkeze alan dergi, bünyesine kattığı isimler ve yeni köşelerle arayışını sürdürüyor. Dergide İlyas Orak, Aydoğan Yavaşlı, Metin Cengiz, Gültekin Emre, Hüseyin Atabaş, Engin Turgut, Bekir Doğanay, Galip Doğan, Kemal Tekin, Mustafa Emre, Rahmi Emeç, Serdar Ünver, Özlem Sezer, Emel Güz, Bilge Ay, İbrahim İspir, Mustafa Ergin Kılıç, Celâl İlhan, Ayhan Gülsoy, Ümran Ersin, Selami Karabulut, Şahin Taş, Nur Saka, Özgür Karakaya, Vadi Çiçekli, M. Mazun Doğan, Didem Atayurt, Şahin Taş, Hakan Cem, Hasibe Ayten, Ali Ekber Ataş … imzalı yer alıyordu.

Sonra Edebiyat: Yayın yönetmenliğini Şeref Bilsel’in yaptığı dergide farklı kuşaklardan birçok şair ve yazar yer alıyordu. Emirhan Oğuz şiirlerini yalnızca Sonra Edebiyat’ta yayımlamayı sürdürdü. Sonra, beşinci sayısıyla yayın hayatını nihayetlendirdi. Sonra, iyilik güzellik!.

Sözcükler: Yılı 16. sayısıyla tamamlayan Sözcükler, Turgay Fişekçi’nin editörlüğünde 2 aylık aralıkla okurla buluşuyor. Dergi, edebiyatımızın önemli kalemlerinin ürünlerine yer vermeyi sürdürdü. Cevat Çapan, Uğur Kökden, Demir Özlü, Cemil Kavukçu, Refik Durbaş, Alova, Emin Özdemir, Kemal Özer, Sait Maden, Süreyya Berfe yıl içinde ürünleriyle okurlarıyla buluşmayı sürdürdü. 2008’in ilk günlerinde Sözcükler dergisi edebiyat dünyasını heyecanlandıran bir sayının duyurusuyla bizi karşıladı. Nâzım Hikmet’in 106. doğum yıldönümüne denk düşen 11. sayısında Nâzım’ın kitaplarında yer almayan “Dört Güvercin” adlı el yazması şiiri okurla buluştu. Sözcükler’in 14. sayısında Nâzım Hikmet’in Küba ziyaretinde Kübalı sanatçılarla yaptığı söyleşi, Ayşe Nihal Akbulut’un çevirisiyle Türk okurlarına sunuldu. 1961 Lunes de Revoluciôn adlı kitap ekinin 109. sayısında yayımlanan “Türk Ozan Nâzım Hikmet ile Söyleşi”nin çevirisinin Türkçe’ye aktarılmasıyla Nâzım’ın şiirinin tarihine bir tuğla daha eklenmiş oluyor. Önceki yılların aksine, bu yıl az da olsa genç imzalara yer verdi Sözcükler: Eren Aysan, Selâhattin Yolgiden, Ramazan Teknikel, Ali Türkel, Levent Sevi, Gökçenur Ç. 16. sayıda Barış Özkul’un Terry Eagleton’dan çevirdiği “Roman Nedir?” ve Kemal Özer’in “Anılar İçinden Tanpınar” başlıklı yazıları mutlaka okunmalı.

Sunak. Denizli’de Hakan Keysan, Fahrettin Koyuncu, yönetiminde yayımlanan sunak; bir yandan kentin kültür-sanat hareketliliğini yansıtırken, öte yandan şiir ve denemelerle belli bir niteliği korumayı sürdürüyor. Hakan Keysan ve arkadaşları, geçtiğimiz yıl, Denizli’de, alternatif bir ‘dünya şiir günü’ hazırladı. Bu etkinlikte Şükrü Erbaş’ın kaleme aldığı bildiri seslendirildi. Sunak, altı yıldır çıkmakta olan bir dergi, bütün zorluklara rağmen Hakan Keysan, Fahrettin Koyuncu, İ. Rıfkı Yavaş, Süleyman Boz, Cemal Ataman, Nefise Karataş, Can Sinanoğlu, Nizami Çubuk’un omuzları üzerinde, bazen kesik kesik de olsa, yürüyüşünü  sürdürüyor. 26. sayıda, Şükrü erbaş’ın kaleme aldığı bildiriye yer verilmiş. Hakan Keysan, içinde yaşadığı şehre de kulak veriyor yazılarında. Son dönemde Denizli’deki değişimlerin küçük bir Türkiye prototipine eşdeğer olduğunu ve bunun olumsuz sonuçlarının gelecekte görüleceğini vurguluyor. 26. sayıdaki giriş yazısında şöyle diyor: “Denizli, iktidarın sürüleştirme politikasına yanıt veren ve sermaye yapılanmasını kendine yedekleyen bir şehir.”

Şarköy Sanat: Köy edebiyatı vurgusunu öne çıkaran yazılardan oluşan dergi Tekirdağ/Şarköy’de hayat buluyor. Bülent Yakar, Özcan İlter, Hasan Akarsu, Bülent Güldal, Necdet Tezcan’ın birlikteliğiyle kotarılıyor. Dergide Sevim Yazar, Didem Gülçin Erdem, Seçkin Şen,  Ahmet Oker, Şule Türel, Zafer Yalçınpınar, Gülderen Canyurt, Ayvaz Gecedereli ve Güngör Gençay yer alıyor.

Şehir: Devrek/Zonguldak’ta İbrahim Tığ editörlüğünde yayımlanan dergide farklı kuşaklardan pek çok şair ve yazarın ürünleri yer alıyor. Özellikle Fahrettin Koyuncu, Burhan Günel, Ahmet Günbaş, Perihan Baykal’ın yazıları dergide öne çıkıyor. Şehir, şiire dair dosyalara da yer açtı 2008’de.  Bu dosyalardan biri: “Şiirimizin Kalp Atışları” (Sayı: 36) adını taşıyordu. Şehir’de şiirleriyle öne çıkan isimler arsında şunlar sayılabilir: Ahmet Uysal, Asım Öztürk, İhsan Topçu, Hilmi Haşal,  A. Kemal Hızıroğlu,  Kemal Gündüzalp, Mithat Yaban, Sabahattin Yalkın, Bilge Ay, Bülent Güldal, İbrahim Tığ, Nefise Karataş…Şehir, aylık periyotlarla düzenli olarak çıkan az sayıda dergiden biri. 

Şiir Saati: Antalya’da Gülümser Çankaya tarafından 3 aylık periyotlarla okura sunulan dergi bu yıl yayımlanmaya başladı. Derginin ilk sayısında yer alan isimler Cemal Süreya’ya birer mektup yazmışlar: Arif Damar, Haydar Ergülen, Veysel Çolak, Baki Ayhan T., Şeref Bilsel. İkinci sayı Dağlarca’ya ayrılmış. Ergülen ve Egemen Berköz’ün Dağlarca’ya mektuplarını okumadan postanenin önünden geçmeyin.

Şiiri Özlüyorum: İki Aylık aralıklarla Avanos’tan okura seslenen dergide Ayşe Nalân, Hüseyin Çiftçi, Mustafa Durak, Zeki Karaaslan, Hasan Efe, Necati Albayrak, Eylül Radi, Sabahattin Yalkın, İlhan Kemal, Naci Bahtiyar, Ümran Ersin, Şenol Gürel, Tan Doğan, Selami Karabulut, Adnan Gül, Naci Bahtiyar, İbrahim Topaz, Marziye Temel, Hüseyin Peker, Fahrettin Koyuncu, Ersan Erçelik görünen imzalardı. Dergi, yılı 27. sayısıyla kapattı. Özellikle Mustafa Durak’ın, poetik yazıları dergide öne çıkan yazılardı. Şiiri Özlüyorum, Fuat Çiftçi tarafından yayına hazırlanıyor.

 Taflan: Şiir dergisi. Hatay’da Faruk Bal yönetiminde yayımlanıyor. Bu yıl derginin 4.sayısından sonra  5/6. sayılar bir arada yayımlandı.Böylelikle dergi, üç sayı yayımlanmış oldu. Dergide yer alan isimler:
 Arife Kalender, Ahmet Ada, Baki Ayhan T.,Koray Feyiz, Ahmet Uysal, İ. Deniz Aslan,  Ozana Öztepe, A. Barış Ağır, İsmail Cem Doğru, Osman Serhat Erkekli / Bülent Güldal, Sabahattin Yalkın,  Bayram Balcı,  A. Nail, Azmi Ünal, Cemile Çakır,  Ersan Erçelik, Cihat Duman, Volkan Hacıoğlu, A. Uğur Olgar, Kaan Koç, Nice Damar, Nefise Karataş, Adnan Gül, Betül Tarıman, Aytekin Karaçoban, Murathan Çarboğa, Okan Alay…Derginin 5/6. sayısında; Ozan Öztepe, Bâki Ayhan T., Serkan Özer, Murathan Çarboğa, İlker İşgören ve Serkan Türk’ün katılımıyla gerçekleştirilen “Şiir ve Askerlik” konulu bir de soruşturma yer alıyor. Ayrıca Faruk Bal’ın hazırladığı ‘Buluşmalar’ bölümü de derginin ilgiyle okunan bölümlerinden…Bu bölümün ilk konuğu Betül Tarıman’dı.

Tay: Dergi, aralık sayısıyla 99. sayıya ulaşmış oldu. Dergide yer alan imzalardan bazıları: Remzi İnanç, Ahmet Özer, Erhan Tığlı, Bedrettin Aykın, Hasan Akarsu, İsmail Biçer, Bilsen Başaran. Tay, Anadolu’daki edebiyat birikimini derleyip toparlayan, bulunduğu yöredeki şair ve yazarlar da geniş yer açan bir dergi.

Temrin: İlk sayısı Mayıs 2008’de çıkan Temrin’de şu isimler öne çıkıyordu: Nâzım Payam, Tahsin Yıldırım, Olcay Yazıcı, Şeref Yılnaz, Melek Altun. 8. saysındaki Yahya Kemal Beyatlı dosyası önemliydi. :zellikle Mustafa Özçelik’in yazısı okunması gereken yaklaşımlar ve tespitler taşıyordu.

Türk Dili Dergisi: İki ayda bir Oktay Akbal, Sami Karaören, Ali Dündar ve Ahmet Miskioğlu’nun danışmanlığındaki yazı kurulunca hazırlanan dergide Ahmet Kocaman, Yıldız Tümerdam, Mehmet Başaran, Ömer Demircan, Mustafa Yılmaz, Vedat Yazıcı, Lütfi Kaleli, Tansu Bele, Osman Bolulu ürünleriyle yer alıyor. Dergi, Türkçe’nin sorunlarına yanıt arayan yazı ve çalışmaları merkezine alıyor. Dergide “genç” imzaların ürünleri yer almıyor.

Türk Edebiyatı: Beşir Ayvazoğlu’nun yayın yönetmenliğinde, Belkıs İbrahimhakkıoğlu’nun yazı işleri müdürlüğünde aylık periyotlarla okura ulaşan Türk Edebiyatı yılı 422. sayısıyla kapattı. Dergide Sedat Umran, Ömer Erdem, Bahtiyar Aslan, Hülya Atakan, Ömür Ceylan, Hasan Akay, Ali Çolak, Fatma Çolak, Can Bahadır Yüce, Ferhat Özkan, öne çıkan imzalardı. Alaattin Karaca ile Bahtiyar Aslan’ın 422. sayıda, İkinci Yeni üzerine yaptığı söyleşi mutlaka okunmalı.418. sayı Cengiz Aytmatov’a  ve 417. sayı ise İkinci Meşrutiyet’e ayrılmıştı. Dergide akademisyenlerin ürünlerine de ağırlıklı olarak yer veriliyor.

Varlık: Aylık periyotlarla, Enver Ercan yönetiminde okurla buluşmaya sürdürdü. Varlık, edebiyatımızın, akla ilk gelen dergisi. Türk edebiyatında hiçbir dergi bunca uzun bir zaman aralığını kat ederek emin adımlarla yoluna devam etmeyi başaramadı. Gündemde olan konulara farklı bağlamlarda yaklaşacak isimlerin katkısıyla dikkate değer dosyalar hazırladı: 1204. sayıda Özgür Bir Basının Bedeli, 1208. sayıda Denizlerin İdamı’nın Türk Şiiri’ne Etkisi, 1212. sayıda 50. Ölüm Yıldönümünde Yahya Kemal, 1214. sayıda Çok dilli Bir Toplulukta “ortak bir dil” gerekli mi?, 1210. sayıda Uygarlıklar Üzerine Diyalog, 1205. sayıda İki Kültürü Aşmak, 1207. sayıda 12 Mart Ceza Günleri ve Edebiyatımıza Etkileri dikkat çeken dosyalardı. 1208. sayıda Denizlerin İdamı’nın Türk Şiiri’ne etkisi başlıklı dosyada Yücel Kayıran’ın yazısı, eksikleri ve maddi hataları gerekçe gösterilerek, şair ve yazarların tepkisine yol açtı. Varlık’ta Haydar Ergülen ‘Günler Geçer’, Mustafa Şerif Onaran ‘Boş Zamanlar’, küçük İskender ‘Rimbaud’un Seyir Defteri’ adlı köşelerde düzenli olarak yazmayı sürdürdüler. Şiir ve yazılarıyla Hande Öğüt, Celâl Soycan, Nurullah Can, Hüseyin Yurttaş, Oya Uysal, Melike Aydın, Nemci Zekâ, Yusuf Çotuksöken, Gülsüm Cengiz, Tozan Alkan, Altay Öktem, Zeynep Uzunbay, Cihan Oğuz, Yüksel Pazarkaya, Çiğdem Sezer, Orhan Kâhyaoğlu, Betül Dünder, Süreyyya Evren, Arife Kalender, Ali Hikmet, Zeliha Burtek, Murat Tuncel yıl içinde akılda kalan isimlerdi.

Virgül: Yılın son aylarında iki aylık olan Virgül, 11 yıldır aylık aralıklarla eleştiri dünyamızı zenginleştiren dergilerden biri. Pelin Tünaydın ve Ceyhan Usanmaz’ın editörlüğünü yaptığı Virgül, yılı 125. sayısıyla tamamladı. Dergi eksikliği hep hissedilen ve dile getirilen eleştirinin neredeyse tek ve etkili mecrası olma özelliğini sürdürüyor. Özellikle yüzeysellik ve genel geçerliliğin önde durduğu son yıllarda Virgül’ün varlığı eleştirinin de yaşadığının önemli  mecranın işareti. Behçet Çelik’in 116. sayıda Hrant Dink’e dair etkili yazısı, 114. sayıda Ahu Antmen’in ‘Modern Sanat Fikri ve Ötesi’ başlıklı Orhan Koçak’ın hazırladığı bir kitaba dair yazısı ile Orhan Koçak’ın ‘Oğuz Atay İronisi’ adlı eleştirisi okunmadan geçilmemeliydi.

Yaba Edebiyat: Aydın Doğan’ın 29 yıldır yayına hazırladığı dergide Ahmet Emin Atasoy, Orhan Ünsel, Ragıp Zarakoğlu, Celâl Kabadayı, Yılmaz Elmas, Güngör Gençay, Ali Yüce, Gün Zileli, Sedat Ümran, Halim Şafak ürünleriyle yer alıyor. Yaba’nın ‘Milliyetçilik ve Edebiyat’ adlı 53. sayısında Oral Çalışlar, İsmail Beşikçi, Sait Çetinoğlu, Remzi İnanç, Hüseyin Aykol, Cahit Çeçen, Çetin Kalman’ın yazıları ve 50. sayısında Gün Zileli ile yapılan söyleşi dikkat çekici tespitleri taşıyor.

Yaratım: 6 yıldır yayın hayatını Ahmet Çakmak tarafından sürdüren Yaratım Diyarbakır’da başladığı yolculuğunu Mersin’de sürdürüyor. Yılı tek sayı ile kapatan dergi, Adnan Binyazar’a ayrılmıştı. Özdemir İnce, Hüseyin Ferhad, Betül Tarıman, Ozan Telli, Halide Yıldırım, Selim Temo, Mitat Çelik dergideki imzalardı.

Yasakmeyve: Enver Ercan’ın yayına hazırladığı Yasakmeyve yılı 36. sayısıyla tamamladı. Dergide şair ve okuru ile Tahir Abacı’nın kaleme aldığı ‘Şiir Kitapları Sözlüğü’ ilgi ve merakla  izlenen bölüm. Sivas katliamının 15.yılında derginin 33. sayısında bu trajedinin tanıklığına dair etkileyiciyi ve bellek tazeleyici yazılar yer alıyor. Sezai Sarıoğlu, Ahmet Telli, Şükrü Erbaş, Zeynep Altıok, Zeynep Uzunbay, Mustafa Köz bu dosyada, dikkate değer yazılarıyla yer aldılar. 2008 yılında dünya şiir bildirgesini Ahmet Oktay kaleme aldı ve bildirge 21 Mart’ın ardından pek çok yayın organı üzerinden okurla buluştu. Yasakmeyve de bu bildiriye 32. sayıda yer verdi. 68’in 40. yılı bağlamında pek çok dergi dönemin etkin isimleriyle konuşma yaptı. Bunlardan birini de Enis Akın 35. sayıda Murat Belge ile gerçekleştirdi. Söyleşi Murat Belge’nin 21. yüzyılda Marksizm bakışından edebiyatı yorumlamasına kadar uzanıyordu. Ve keyifle okunuyordu. 68 kuşağı denince akla ilk gelen isimlerden biri şair Nihat Behram üzerine hazırlanan 34. sayıdaki dosyada Veysel Çolak, Onur Behramoğlu, Hüseyin Peker, Leyla Şahin yazılarıyla yer aldı. Dergi 31. sayısında Altay Öktem’in hazırladığı ‘şiir ve mastürbasyon’ konulu bir dosyaya yer verdi. 

Yazıkültürü: İzmir’de yayımlanıyor. Ücretsiz dağıtılıyor. Dergide Mutlucan Güvendir, Sedat Şanver, Yaşar Aksoy, Reşat Erdem, Semih Çelenk yer alıyor. Ayrıca, Muzaffer Sarıgül’ün Levent Mete ile yapmış olduğu bir söyleşi de derginin sayfaları arasında. 

Yazılıkaya: Aylık şiir yaprağı alt başlığıyla 3 yıldır dolaşımda olan derginin yayın kurulu  Haydar Ergülen, Rahmi Emeç, K. Erol Büyükmeriç’ten oluşuyor. Dergide Haydar Ergülen’in Dağlarca’ya, Abdullah Şevki’nin Berk’e, Adil İzci’nin Sabahattin Kudret Aksal’a dair yazıları okunmayı hak ediyor. Dergi Olcay Özmen’in çabalarıyla bünyesine pek çok genç şairi de kattı. Dergide en dikkat çeken bir şiirden adlı şiirin hikâyesinin aktarıldığı köşe. Fergun Özelli, Adil İzci, Hüseyin Peker, Ahmet Ada, Abdullah Şevki, Eylem Akçay, Volkan Odabaş, Perihan Baykal, Taner Cindoruk, Soner Demirbaş, Cihat Duman, Şakir Özüdoğru, Ali Cem Seber, Sadık Yaşar, Melih Elhan adlarına rastladığımız isimlerdi, Yazılıkaya’da.

Yedi İklim: 2008’in Aralık’ında 225. sayısına ulaşmış oldu. Derginin yayın yönetmeni Ali Haydar Haksal. 214. sayıda Ali Günvar’ın: “Türk Şiirinde Ebubekir Eroğlu Duruşu” adlı yazısı, yerinde ve haklı tespitler barındırıyordu. Yedi İklim’in.215-216. sayısı 2008’de aramızdan ayrılan Erdem Bayazıt’a ayrılmıştı. Oldukça geniş bu dosyada pek çok ismin yazıları yer aldı. 219. sayının dosya konusu ise “Cahit Zarifoğlu”ydu. Yine oylumlu bir başka dosya, yılın son sayısında (S. 225) Yahya Kemal Beyatlı üzerine hazırlandı. Bütün bu dosyalar arşivlenmesi gereken bir birikimi taşıyordu. Yedi İklim, şiirin yanı sıra şiirin sorunlarına eğilen yazılara da yer verdi. 217. sayıda Mustafa Oğuz’un Osman Özbahçe’yle yaptışı söyleşinin konusu “Şiir ve Yayıncılık”tı.Yedi İklim’in  eksiği yayımladığı şiirlerde belli bir niteliği tutturamayışıydı, diyebiliriz.

Yoğunluk: Bir grup öğretmen tarafından çıkarılan aylık sanat, edebiyat ve eğitim dergisi. 22. sayıya ulaşan aylık derginin Genel Yayın Yönetmeni Türker Keşmer. Yayın kurulu Arif Berberoğlu, Gülhan Ayhan, Hasan Hüseyin Gündüzalp, Müslüm Kabadayı, Nihat Taydaş. Antakya’da Amik dergisi kurucularından olan Kabadayı bu kez öğretmen olarak görev yaptığı Ankara’da Yoğunluk dergisine omuz veriyor. Öykü, şiir, resim, anı, biyografi gibi ürünlerle nakış gibi işlenen bu dergi  toplumcu çizgide yürüyüşünü sürdürüyor. Prof. Dr. İbrahim Ortaş, Yücel Feyzioğlu, Mehmet Korkmaz, Faruk Sağın, Arif Okay, Adil Okay, Sabahattin Yalkın, Güngör Gençay, Alper Yalman, İlhan Akalın, Hasan Ataç gibi yazar ve şairleri zevkle okuyoruz. Yolları açık olsun.

Yolcu: Samsun’da 9 yıldır Mustafa Öner’in yazıişleri müdürlüğünü, Ferhat Kalender’in yayın yönetmenliğini, Ahmet Usta’nın yayın danışmanlığını, Ümit Zeynep Kayabaş’ın da yayın koordinatörlüğü yaptığı Yolcu’nun 48. sayısında Hilmi Yavuz’la yapılan konuşma Yavuz’la ilk kez karşılaşacak okurlar için anlamlı bir girizgâh özelliği taşıyor. Yolcu’da  Emel İrtem, Ogün Kaymak, Mustafa Yürekli, Ömer İdris Akdin, Yahya Kurtkaya, Volkan Odabaş, Bülent Akyürek, Memduh Atalay, Mehmet Şamil Baş ve Müştehir Karakaya’nın ürünleri okurla buluştu.

 

Şeref Bilsel- Cenk Gündoğdu

 

 

Not: Bu yazı Şeref Bilsel ve Cenk Gündoğdu tarafından hazırlanan  Şiir Defteri Şiir ve Hayat 2009 (İkaros Yayınları) kitabınden alınmıştır.

 
   

Bir Önceki Sayfaya Geri Dön                Ana Sayfaya Geri Dön